AN ASSESSMENT OF MEDICAL RESCUE ACTIONS PERFORMED BY THE STUDENTS IN THE SIXTH YEAR OF MEDICINE AT THE NATIONAL MEDICAL UNIVERSITIES IN LVIV AND IVANO-FRANKIVSK IN AN OUT-OF-HOSPITAL CARDIAC ARREST (OHCA) PATIENT. A SIMULATION STUDY

Robert Gałązkowski1, Oryna Detsyk2, Natalia Izhytska3, Mieczysław Grzegocki4, Marcin Podgórski1, Klaudiusz Nadolny5

1ZAKŁAD RATOWNICTWA MEDYCZNEGO, WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY, WARSZAWA, POLSKA

2KATEDRA MEDYCYNY SPOŁECZNEJ, ORGANIZACJI OPIEKI ZDROWOTNEJ I PRAWA MEDYCZNEGO, NARODOWY UNIWERSYTET MEDYCZNY
W IWANO-FRANKOWSKU, IWANO-FRANKOWSK, UKRAINA

3KATEDRA MEDYCYNY RODZINNEJ, NARODOWY UNIWERSYTET MEDYCZNY WE LWOWIE IM. DANYLO GALYTSKY, LWÓW, UKRAINA

4NARODOWY UNIWERSYTET MEDYCZNY WE LWOWIE IM. DANYLO GALYTSKY, LWÓW, UKRAINA

5KLINIKA MEDYCYNY RATUNKOWEJ, UNIWERSYTET MEDYCZNY W BIAŁYMSTOKU, WOJEWÓDZKIE POGOTOWIE RATUNKOWE W KATOWICACH, POLSKA

 

Streszczenie

Wstęp: Nagłe zatrzymania krążenia to nagły stan, który wymaga wdrożenia zawansowanych procedur ratowniczych. Stanowi ogromny problem medyczny, ekonomiczny i społeczny.

Cel pracy: Ocena wykonywanych medycznych czynności ratunkowych przez studentów VI roku medycyny Uniwersytetu Medycznego we Lwowie i Iwano-Frankowsku
u pacjenta z pozaszpitalnym nagłym zatrzymaniem krążenia.

Materiał i metody: Badania przeprowadzono wśród studentów VI roku kierunku lekarskiego na Uniwersytecie Medycznym we Lwowie i Iwano-Frankowsku. Uczestnictwo w badaniu było dobrowolne. Wszyscy studenci byli pełnoletni, więc nie była wymagana pisemna zgoda rodziców. Liczba studentów biorąca udział w badaniu wyniosła 17 we Lwowie i 16 w Iwano-Frankowsku. Badanie zostało podzielone na dwa etapy. Badanie było prowadzone zgodnie z wytycznymi Europejskiej Rady resuscytacji z 2015 roku. Jako granicę istotności statystycznej, poniżej której wyniki uznawano jako znamienne statystycznie, przyjęto p<0,05.

Wyniki: Średni wynik w procentach z pretestów wyniosła 60,27% natomiast z testów końcowych odpowiednio na pierwszym etapie 82,39% vs. 77,96% na drugim etapie. Wyższe wskaźniki odnotowano u studentów z Uniwersytetu Medycznego we Lwowie, w szczególności w testach końcowych (p<0,001). Najważniejszym elementem postępowania w NZK jest skuteczność uciskania klatki piersiowej (miejsce ucisku, głębokość, częstość i relaksacja). Na każdym etapie badania odnotowano wyższy wskaźnik skuteczności wykonywanego ucisku klatki piersiowej. Wyższy wskaźnik odnotowano u studentów w Iwano-Frankowsku (p<0,028). Drugim elementem skuteczności podjęcia czynności resuscytacyjnych jest wentylacja pacjenta. Skuteczność wentylacji (częstość oddechu, objętość i siła) odnotowano wyższą w Iwano-Frankowsku, w szczególności na pierwszym etapie po szkoleniu (p<0,038).

Wnioski: Kształcenie studentów na kierunku lekarskim na Ukrainie, w zakresie postępowania w nagłym zatrzymaniu krążenia, jest niewystarczające. Wyniki skuteczności prowadzenia resuscytacji są niezadawalające i świadczą o braku przygotowania przyszłych lekarzy do prowadzenia wysokiej jakości czynności resuscytacyjnych.

 

Abstract

Introduction: Sudden cardiac arrest is a condition that requires the implementation of advanced emergency medical procedures. It constitutes a significant medical, economic and social issue.

The aim: To assess the medical rescue actions performed by the students in the sixth year of medicine at the National Medical Universities in Lviv and Ivano-Frankivsk in an out-of-hospital cardiac arrest (OHCA) patient.

Material and methods: The research involved students in the sixth year of medicine at the National Medical Universities in Lviv and Ivano-Frankivsk. Participation was voluntary and all students were adult. Consequently, no written parental consent was required. The number of participating students amounted to 17 in Lviv and 16 in Ivano-Frankivsk. There were two stages of the study. The research was conducted in compliance with the 2015 guidelines formulated by the European Resuscitation Council. The adopted level of statistical significance was p<0.05.

Results: The pre-test percent average amounted to 60.27% whereas the final test average values were 82.39% in the first stage and 77.96% in the second stage. Higher scores were reported in the case of Lviv students which especially refers to the final tests (p< 0.001). The most important element influencing the effectiveness of the procedures is chest compression (compression location, depth, frequency and relaxation). A higher chest compression effectiveness was reported in each subsequent stage of the research. A higher effectiveness rate was observed in students in Ivano-Frankivsk (p<0.028). The other element with a significant impact on the effectiveness of procedures is ventilation. A higher rate of successful ventilation (breath frequency, volume and strength) was noted in Ivano-Frankivsk, especially as far as the first stage after training was concerned (p<0.038).

Conclusion: The education of students of medicine in Ukraine is insufficient. The results of the effectiveness of resuscitation are not satisfactory and do not prepare future doctors to perform high quality resuscitation procedures.

 

Wiad Lek 2018, 71, 7, -1205

 

WSTĘP

Nagłe zatrzymania krążenia (NZK), pomimo ogromnego rozwoju medycyny na przestrzenni ostatnich lat, nadal stanowi duży problem medyczny, ekonomiczny i społeczny. Jest jedną z głównych przyczyn śmierci na świecie [1, 2]. NZK to stan nagły, który wymaga pilnego wdrożenia zaawansowanych procedur ratowniczych zgodnie z aktualna wiedza medyczną [3].

Nagłe zatrzymanie krążenia w Europie rozpoznaje się u 38/100 000 mieszkańców w skali roku [4, 5], natomiast w Stanach Zjednoczonych u 76/100 000 mieszkańców rocznie [6]. Na świecie istnieje wiele rejestrów pozaszpitalnego NZK [7, 8].

Dolegliwość ta dotyczy zwłaszcza płci męskiej i jest związana najczęściej z wiekiem powyżej 65 lat [9−12]. W badaniu Mullera i wsp. średni wiek pacjentów z pozaszpitalnym nagłym zatrzymaniem krążenia (OHCA) wynosił 68±14 lat w przypadku płci męskiej oraz 76±15 w przypadku płci żeńskiej [13].

W ostatnich latach rejestry NZK wskazują na wzrost odsetka powrotów spontanicznego krążenia (ROSC) w Europie i na świecie, lecz przeżywalność pacjentów do wypisu ze szpitala dalej jest bardzo niska i wynosi tylko 10,6% [14]. Dużą rolę w przypadkach OHCA odgrywa świadek zdarzenia i dyspozytor medyczny, jeśli zostaną wprowadzone czynności resuscytacyjne na miejscu zdarzenia przed przyjazdem Zespołu Ratownictwa Medycznego to wzrasta wskaźnik uzyskania ROSC [15].

CEL

Celem badania była ocena skuteczności postępowania w przypadku nagłego zatrzymania krążenia u studentów VI roku kierunku lekarskiego na Uniwersytecie Medycznym we Lwowie i Iwano-Frankowsku.

MATERIAŁ I METODY

Badania przeprowadzono wśród studentów VI roku kierunku lekarskiego na Uniwersytecie Medycznym we Lwowie i Iwano-Frankowsku. Uczestnictwo w badaniu było dobrowolne. Wszyscy studenci byli pełnoletni, więc nie była wymagana pisemna zgoda rodziców. Liczba studentów biorąca udział w badaniu wyniosła 17 we Lwowie i 16 w Iwano-Frankowsku. Badanie zostało podzielone na dwa etapy. Pierwszy etap związany był z dwoma aspektami:

1. poznania wiedzy i umiejętności studenta przez badaniem. Każde badanie rozpoczęło się od testu (pretest), który składał się z 30 pytań oraz przeprowadzeniu scenariusza w warunkach symulowanych z zakresu postępowania w przypadku nagłego zatrzymania krążenia;

2. po przeprowadzeniu 16-godzinnego szkolenia z zakresu zawansowanych procedur ratowniczych u osób dorosłych, studenci ponownie rozwiązywali test (posttest) i przeprowadzali symulacje z zakresu postępowania w nagłym zatrzymaniu krążenia.

Drugi etap badanie realizowany był po upływie 3 miesięcy od daty zakończenia pierwszego etapu. Polegał on na ponownym przeprowadzeniu testu i scenariusza w warunkach symulowanych z zakresu postępowania w nagłym zatrzymaniu krążenia.

Do badań wykorzystano fantom do nauki resuscytacji krążeniowo-oddechowej (Symulator SimMan ALS, nr katalogowy: 235-20033 i SimPad Plus, nr katalogowy: 206-30033) z funkcją monitorowania jakości uciśnięć klatki piersiowej, to jest miejsca uciskania, głębokości, częstości i relaksacji klatki piersiowej oraz jakości wentylacji. Przyjęto protokół kompresji klatki piersiowej z przerwami na wykonanie oddechów ratowniczych.

Badanie nie wymagało zgody komisji bioetycznej.

Wytyczne resuscytacji (Basic Life Support & Advanced Life Support)

Prowadzenie zaawansowanych czynności resuscytacyjnych (Advanced Life Support – ALS) jest jednym z głównych zadań, podejmowanych przez pracowników zatrudnionych
w systemie ochrony zdrowia, związanych z udzielaniem pomocy pacjentom znajdującym się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Podstawowym celem prowadzenia czynności resuscytacyjnych jest przywrócenie spontanicznego krążenia [15]. Badanie było prowadzone zgodnie z wytycznymi Europejskiej Rady Resuscytacji z 2015 roku.

Metody statystyczne

Zebrane dane zostały poddane analizie statystycznej z wykorzystaniem oprogramowania IBM SPSS 24.0. W celu oceny zgodności rozkładów zmiennych ilościowych z rozkładem normalnym zastosowano testy Kołmogorowa-Smirnowa. Ponieważ wykazano istotną niezgodność rozkładów większości tych zmiennych z rozkładem normalnym, wykluczono z dalszych analiz metody parametryczne i zastosowano testy nieparametryczne:

istotność różnic między dwiema grupami zmiennych badano za pomocą testu Manna-Whitney’a dla prób niezależnych. Dodatkowo wykonywano wykres słupków błędu z oznaczoną średnią oraz 95% przedziałem ufności;

do oceny istotności różnic między pomiarami tych samych zmiennych w czasie stosowano test Wilcoxona dla prób zależnych z podziałem na grupy.

Jako granicę istotności statystycznej, poniżej której wyniki uznawano jako znamienne statystycznie przyjęto p<0,05.

WYNIKI

Każdy etap badania rozpoczynał się od części teoretycznej (pretest i posttest). Średnia procentowa z pretestu wyniosła 60,27 % natomiast z testach końcowych odpowiednio w pierwszym etapie 82,39% vs. 77,96% na drugim etapie (Ryc. 1). Wyższe wskaźniki odnotowano u studentów medycyny Uniwersytetu Medycznego we Lwowie, w szczególności w testach końcowych (p< 0,001) (Tab. I).

Najważniejszym elementem skuteczności uciskania klatki piersiowej w badaniu był „okres z przepływem” podawany w procentach. W jego skład wchodzą wszystkie poszczególne składowe, tj. prawidłowe miejsce uciskania klatki piersiowej, głębokość ucisku jego częstość oraz relaksacja. Na każdym etapie badania odnotowano wyższy wskaźnik skuteczności wykonywanego ucisku klatki piersiowej. Wyższy wskaźnik odnotowano u studentów w Iwano-Frankowsku (p<0,028) (Tab. II).

Poszczególne składowe jakości uciskania klatki piersiowej przedstawia odpowiednio w tabeli III dla pierwszego etapu przed szkoleniem, tabeli IV dla pierwszego etapu po szkoleniu oraz tabeli V, która przedstawia wyniki drugiego etapu po 3 miesiącach od ukończenia pierwszego etapu badania.

Drugim elementem wpływającym na skuteczność podjętej resuscytacji krążeniowo-oddechowej jest wentylacja pacjenta. Wyższą skuteczność wentylacji (częstość, objętość i siła oddechu) odnotowano wśród studentów medycyny z Uniwersytetu Medycznego w Iwano-Frankowsku, w szczególności na pierwszym etapie po szkoleniu (p<0,038) (Tab.VI).

DYSKUSJA

W badaniu wykazano, że studenci VI roku medycyny na Uniwersytecie Medycznym we Lwowie i Iwano-Frankowsku nie posiadali umiejętności do prowadzenia wysokiej jakości zawansowanych procedur medycznych u pacjentów z nagłym zatrzymaniem krążenia, pomimo realizacji w trakcie studiów zajęć z zakresu czynności resuscytacyjnych. Po realizacji szkolenia w pełnym zakresie kursów Advanced Life Support wyniki skuteczności wykonywania zaawansowanych czynności resuscytacyjnych wzrosły. Jednak skuteczność tych umiejętności po upływie 3 miesięcy spadła, o czym świadczyła duża liczba popełnianych błędów, chodź skuteczność była lepsza niż przed ukończeniem szkolenia. Problem stanowiło głównie prowadzenie wysokiej jakości uciśnięć klatki piersiowej, tj. głębokość, częstość, miejsce ucisku, relaksacja klatki piersiowej. Prawdopodobnie taki efekt wynika z braku usystematyzowanego programu kształcenia na kierunku lekarskim na Ukrainie zgodnego z przyjętymi standardami Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC) [16].

W części teoretycznej wynik pretestów wynosił tylko 60,27 %, po odbyciu szkolenia (16-godzinnego) wynik posttestu wzrósł do poziomu 82,39%, lecz po trzech miesiącach nieznacznie spadł do 77,96%. Wyniki testu teoretycznego wskazują na niedostateczną wiedzę studentów VI roku medycyny. Stałe uaktualnienie wiedzy medycznej prowadzi do wyższego poziomu teoretycznego, co jest niewątpliwie wstępem do zajęć praktycznych. Wyższy poziom wiedzy teoretycznej z zakresu wykonywania zaawansowanych zabiegów resuscytacyjnych odnotowano wśród studentów z Uniwersytetu Medycznego we Lwowie.

Towarzystwa naukowe (ILCOR, AHA, ERC) odpowiedzialne za promowanie i nauczanie podstawowych i zaawansowanych czynności resuscytacyjnych jako priorytet traktują odpowiednio wczesne podjęcie czynności mające przyczynić się do powrotu spontanicznego krążenia. Elementy te stanowią o skuteczności efektu końcowego, tj. przeżyciu chorego, bez możliwych powikłań neurologicznych [17]. Właściwe szkolenie oparte na przygotowaniu praktycznym staje się kluczowe w tym zakresie. Czynnikami wpływającymi na przeżycie poszkodowanego są między innymi: rola dyspozytora medycznego, świadka zdarzenia i pierwszego zespołu medycznego [3, 15]. Jeśli chodzi o świadka zdarzenia, badania Aaberg et al., wykazały, że 45-minutowe szkolenie wśród duńskich studentów przyniosło istotny wzrost umiejętności udzielania pierwszej pomocy [18]. Głębokość, szybkość i czas trwania przerw w uciskaniu klatki piersiowej bezpośrednio wpływają na przeżywalność chorych po zatrzymaniu krążenia, dlatego też szczególną uwagę należy zwrócić na prawidłowe nauczanie tych elementów [19, 20]. W piśmennictwie można spotkać badania, które zalecają wykorzystywanie filmów instruktarzowych, co skutkuje obniżeniem kosztów szkolenia i możliwością dotarcia do większej liczby słuchaczy [21]. Okazało się jednak, że najlepsze efekty przynosi nauczanie praktyczne, w małych grupach ćwiczeniowych umożliwiających bezpośredni kontakt wykładowca-student [22].

W badaniu Biornshave i wsp. wykazano obniżanie się jakości uciskania klatki piersiowej, szczególnie głębokości uciśnięć, wraz z upływem czasu (około 3−4 minuty) [23]. Zatem, zgodnie z zaleceniami ERC, osoby wykonujące uciskanie klatki piersiowej powinny zmieniać się co około 2 minuty, właśnie ze względu na wydajność, a co za tym idzie skuteczność działań [24]. W pracy zastosowano wiążącą się z większym wysiłkiem metodę nieprzerwanego uciskania klatki piersiowej, bowiem według danych z piśmiennictwa dostarcza ona większej liczby uciśnięć i powoduje głębsze uciskanie klatki piersiowej. Jednocześnie wykazano, że powoduje szybsze zmęczenie [25].

W badaniu własnym na każdym etapie odnotowane wyższy wskaźnik jakości prowadzenia ucisków klatki piersiowej i oddechów, czego wynikiem są dane w przepływu (perfuzji) krążenia, które stanowią sumowaniem poszczególnych składowych. W części praktycznej lepsze wyniki osiągali studenci Uniwersytetu Medycznego z Iwano-Frankowska.

WNIOSKI

Kształcenie studentów na kierunku lekarskim na Ukrainie jest niedostateczne. Wyniki skuteczności prowadzenia resuscytacji są niezadawalające i nie przygotowują przyszłych lekarzy od prowadzenia wysokiej jakości czynności resuscytacyjnych. Rezultat ten nie wynika z niechęci studentów, lecz przede wszystkim z ograniczenia dostępu do sprzętu szkoleniowego. Ważnym aspektem skuteczności działań’ jest prowadzenie resuscytacji zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Studenci i przyszli lekarze, ratownicy medyczni, pielęgniarki powinni być szkoleni przynajmniej raz do roku z zakresu prowadzenia zaawansowanych procedur resuscytacyjnych. Cykliczne szkolenia pozwolą na utrzymanie na wysokim poziomie wiedzy i umiejętności prowadzenia RKO.

Piśmiennictwo

1. McNally B, Robb R, Mehta M et.al. Centers for Disease Control and Prevention. Out-of-hospital cardiac arrest surveillance – Cardiac Arrest Registry to Enhance Survival (CARES), United States, October 1, 2005-December 31, 2010. MMWR Surveille Summ. 2011;60(8):1-19.

2. Blom MT. Improved Survival After Out-of-Hospital Cardiac Arrest and Use of Automated External Defibrillators – Clincal Perspective. Circulation 2014;130(21):1868-1875.

3. Nadolny K, Szarpak L, Gotlib J et.al. An analysis of the relationship between the applied medical rescue actions and the return of spontaneous circulation in adults with out-of-hospital sudden cardiac arrest. Medicine 2018; 97(30):e11607.

4. Grasner JT, Herlitz J, Koster RW, et al. Quality management in resuscitation-towards a European cardiac agrest registry (EuReCa). Reuscitation 2011;82:989-994.

5. Grasner JT, Bossaert L. Epidemiology and management of cardiac agrest: what registris and revealing. Best practice and research Clinical anaesthesiology 2013;27:293-306.

6. Mozaffarian D, Benjamin EJ, Go AS, et al. Heart disease and stroke statistics – 2015 update: a report from the American Heart Association. Circulation 2015;131:e29-322.

7. Cebula GM, Osadnik S, Wysocki M, et al. Comparison of the early effects of out-of- hospital resuscitation in selected urban and rural areas in Poland. A preliminary report from the Polish Cardiac Arrest Registry by the Polish Resuscitation Council. Pol Heart J. 2016;74:143-148.

8. Rosell Ortiz F, Mellado Vergel F, Lopez Messa JB et al. Survival and neurologic outcome after out-of-hospital cardiac arrest. Results of the andalusian out-of- hospital cardiopulmonary arrest registry. Rev Esp Cardiol. 2016;69:494-500

9. Pleskot M, Babu A, Kajzr J et.al. Characteristics and short-term survival of individuals with out-of-hospital cardiac arrest in the East Bohemian region. Resuscitation 2006;68(2):209-220.

10. Franek O, Pokorna M, Sukupova P. Pre-hospital cardiac arrest in Prague, Czech Republic- The Utstein-style report. Resuscitation 2010;81(7):831-835.

11. Berdowski J, Berg RA, Tijssen, Koster RW. Global incidences of out-of-hospital cardiac arrest and survival rates: systematic reviev of 67 prospective studies. Resuscitation 2010;81(11):1479-1487.

12. Rzońca P, Gałązkowski R, Panczyk M, Gotlib J. Polish Helicopter Emergency Medical Service (HEMS) response to out-of hospital cardiac arrest (OHCA): A retrospective study. Med Sci Monit. 2018 Aug 31;24:6053-6058.

13. Muller D, Agrawal R, Arntz HR. How sudden in sidden cardiac arrest death? Circulation 2006;114(11):1146-1150.

14. Centers for Disease Control and Prevention. 2013 Cardiac Arrest Registry to Enhance Survival (CARES) National Summary Report. Available at: https://mycares.net/sitepages/uploads/2013/04/CARES_Evaluation_Report_Final.pdf. Accessed October 30, 2015.

15. Nadolny K, Gotlib J, Panczyk M et. al. The role of the witness of the incydent and the role of the emergency medial dispatcher in out-of-hospital sudden cardiac arrest. Post N Med. 2018;31(1):6-11.

16. Resuscitation Guidelines 2015. Polska Rada Resuscytacji, Kraków 2016; 136-142, 189-223.

17. Karlsten R, Elowsson P. Who calls for the ambulance: implications for decision support.A descriptive study from a Swedish dispatch centre.Eur J Emerg Med 2004;11:125-129.

18. Aaberg AM, Larsen CE, Rasmussen BS, Hansen CM, Larsen JM. Basic life suport knowledge, self-reported skills and fears in Danish high school students and effect of a single 45-min training session run by junior doctors; a prospective cohort study. Scand J Trauma Resusc Emerg Med. 2014;22:24-30.

19. Gallagher EJ, Lombardi G, Gennis P. Effectiveness of bystander cardiopulmonary resuscitation and survival following out-of-hospital cardiac arrest. JAMA. 1995;274:1922-1925.

20. Ko PC, Chen W, Lin C, Ma MH, Lin F. Evaluating the quality of prehospital cardiopulmonary resuscitation by reviewing automated external defibrillator records and survival for out-of-hospital witnessed arrests. Resuscitation. 2005;64:163-169.

21. Isbye DL, Rasmussen LS, Ringsted C, Lippert FK. Disseminating cardiopulmonary resuscitation training by distributing 35,000 personal manikins among school children. Circulation. 2007;116:1380-1385.

22. Todd KH, Heron SL, Thompson M, Dennis R, O’Connor J, Kellermann AL. Simple CPR: A randomized, controlled trial of video self-instructional cardiopulmonary resuscitation training in an African American church congregation. Ann Emerg Med. 1999;34:730-737.

23. Bjørnshave K1, Krogh LQ, Hansen SB, Nebsbjerg MA, Thim T, Løfgren B. Teaching basic life support with an automated external defibrillator using the two-stage or the four-stage teaching technique. Eur J Emerg Med. 2018;25(1):18-24.

24. Perkins GD, Handley AJ, Koster RW et.al. On behalf of the Adult basic life support and automated external defibrillation section Collaborators European Resuscitation Council Guidelines for Resuscitation 2015 Section 2. Adult basic life support and automated external defibrillation.

25. Liu S, Vaillancourt C, Kasaboski A, Taljaard M. Bystander fatigue and CPR quality by older bystanders: a randomized crossover trial comparing continuous chest compressions and 30:2 compressions to ventilations. CJEM. 2016;18:461-468.

 

Konflikt interesów:

Wszyscy autorzy deklarują brak konfliktu interesów.

Autor korespondujący

Klaudiusz Nadolny

Klinika Medycyny Ratunkowej

Uniwersytet Medyczny w Białymstoku,

ul. Szpitalna 37, 15-295 Białystok,

tel. 513 082 398

e-mail: knadolny@wpr.pl

Nadesłano: 25.09.2018

Zaakceptowano: 10.10.2018

Tabela. I. Wyniki testów początkowych i końcowych u studentów v roku medycyny z zakresu zaawansowanych procedur ratowniczych.

Grupa

Test 1

Test 2

Test 3

Lwów

Średnia

62,35

86,65

83,33

Odchylenie standardowe

8,853

7,132

10,567

Mediana

63,00

90,00

83,00

N

17

17

15

Iwano-Frankowsk

Średnia

58,06

77,88

71,77

Odchylenie standardowe

12,052

5,402

10,497

Mediana

58,50

80,00

73,00

N

16

16

13

Ogółem

Średnia

60,27

82,39

77,96

Odchylenie standardowe

10,584

7,677

11,890

Mediana

60,00

80,00

80,00

N

33

33

28

Test 1 – pretest w pierwszym etapie

Test 2 – posttest w pierwszym etapie

Test 3 – posttest w drugim etapie

Tabela. II. Wyniki skuteczności uciskania klatki piersiowej ( wszystkie składowe).

Grupa

Okres z przepływem % 1

Okres z przepływem % 2

Okres z przepływem % 3

Lwów

Średnia

42,12

51,47

74,40

Odchylenie standardowe

14,448

8,581

22,184

Mediana

46,00

53,00

65,00

N

17

17

15

Iwanofrankowsk

Średnia

35,13

58,13

83,40

Odchylenie standardowe

17,235

7,420

20,060

Mediana

33,00

59,50

100,00

N

16

16

15

Ogółem

Średnia

38,73

54,70

78,90

Odchylenie standardowe

16,006

8,604

21,279

Mediana

40,00

56,00

79,50

N

33

33

30

Okres z przepływem 1 – pierwszy etap, przed szkoleniem 16-godzinnym

Okres z przepływem 2 – pierwszy etap, po szkoleniu 16-godzinnym

Okres z przepływem 3 – drugi etap badania

Tabela. III. Wyniki skuteczności uciskania klatki piersiowej z podziałem na poszczególne składowe dla pierwszego etapu przed szkoleniem.

Etap 1 przed szkoleniem

Prawidłowe miejsce uciskania klatki piersiowej (%)

Głębokość ucisku klatki piersiowej (mm)

Częstość ucisku klatki piersiowej (ilość/min)

Uzyskanie relaksacji przy uciskaniu klatki piersiowej (%)

Lwów

47,94

37,59

132,53

94,41

Iwano-Frankowsk

16,38

35,81

114,44

94,63

p-value

0,003

0,576

0,028

0,573

Tabela. IV. Wyniki skuteczności uciskania klatki piersiowej z podziałem na poszczególne składowe dla pierwszego etapu po szkoleniu.

Etap 1 po przeprowadzeniu szkolenia

Prawidłowe miejsce uciskania klatki piersiowej (%)

Głębokość ucisku klatki piersiowej (mm)

Częstość ucisku klatki piersiowej (ilość/min)

Uzyskanie relaksacji przy uciskaniu klatki piersiowej (%)

Lwów

10,88

41,65

121,35

89,82

Iwano-Frankowsk

24,63

42,75

118,81

98,00

p-value

0,053

0,718

0,220

0,014

Tabela. V. Wyniki skuteczności uciskania klatki piersiowej z podziałem na poszczególne składowe dla pierwszego etapu po szkoleniu.

Etap 2 po 3 miesiącach

Prawidłowe miejsce uciskania klatki piersiowej (%)

Głębokość ucisku klatki piersiowej (mm)

Częstość ucisku klatki piersiowej (ilość/min)

Uzyskanie relaksacji przy uciskaniu klatki piersiowej (%)

Lwów

2,07

40,67

124,33

97,67

Iwano-Frankowsk

13,67

39,67

117,40

96,87

p-value

0,004

0,739

0,097

0,343

Tabela. VI. Wyniki skuteczności wentylacji pacjenta (wszystkie składowe).

Grupa

Skuteczność wentylacji

[%] 1

Skuteczność wentylacji

[%] 2

Skuteczność wentylacji

[%] 3

Lwów

Średnia

59,88

43,00

46,53

Odchylenie standardowe

24,034

23,016

29,425

Mediana

64,00

41,00

52,00

N

17

17

15

Iwanofrankowsk

Średnia

42,38

60,88

37,53

Odchylenie standardowe

27,667

23,076

20,938

Mediana

47,00

68,50

43,00

N

16

16

15

Ogółem

Średnia

51,39

51,67

42,03

Odchylenie standardowe

26,955

24,429

25,507

Mediana

60,00

52,00

46,00

N

33

33

30

Ryc. 1. Porównanie studentów z części teoretycznej.