PRACA ORYGINALNA

ORIGINAL ARTICLE

OCENA POZIOMU KONCENTRACJI IRYZYNY U KOBIET Z WYSIŁKOWYM NIETRZYMANIEM MOCZU PO ZASTOSOWANIU ZEWNĘTRZNEJ NEUROSTYMULACJI MAGNETYCZNEJ (EXTRACORPOREAL MAGNETIC INNERVATION – EXMI) – BADANIE PILOTAŻOWE

ASSESSMENT OF IRISIN CONCENTRATION IN WOMEN WITH STRESS URINARY INCONTINENCE AFTER USING EXRACORPOREAL MAGNETIC INNERVATION (EXMI) − PILOT STUDY

Magdalena Weber-Rajek1, Agnieszka Radzimińska1, Beata Pilarska2, Mariusz Kozakiewicz3, Aleksander Goch1

1KATEDRA FIZJOTERAPII, WYDZIAŁ NAUK O ZDROWIU, COLLEGIUM MEDICUM W BYDGOSZCZY, UNIWERSYTET MIKOŁAJA KOPERNIKA W TORUNIU, BYDGOSZCZ, POLSKA

2KLINIKA UROLOGII, WYDZIAŁ NAUK O ZDROWIU, COLLEGIUM MEDICUM W BYDGOSZCZY, UNIWERSYTET MIKOŁAJA KOPERNIKA W TORUNIU, BYDGOSZCZ, POLSKA

3KATEDRA I ZAKŁAD CHEMII ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH, WYDZIAŁ NAUK O ZDROWIU, COLLEGIUM MEDICUM W BYDGOSZCZY, UNIWERSYTET MIKOŁAJA KOPERNIKA W TORUNIU, BYDGOSZCZ, POLSKA

Streszczenie

Wstęp: W Polsce nietrzymanie moczu (NTM) to dziewiąty co do częstości zgłaszany problem zdrowotny. Występuje on u 15,4% kobiet powyżej 60. roku życia (dane Głównego Urzędu statystycznego z 2016 roku). Poszukiwanie optymalnych metod leczenia tego schorzenia oraz obiektywnych metod oceny skuteczności terapii stanowi wyzwanie dla interdyscyplinarnego zespołu specjalistów.

Cel pracy: Ocena koncentracji iryzyny u kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu po zastosowaniu zewnętrznej neurostymulacji magnetycznej (ExMI).

Materiały i metody: Do badań włączono 52 kobiety z wysiłkowym nietrzymaniem moczu, które przydzielono losowo do grupy eksperymentalnej (n=28) i grupy kontrolnej (n=24). W grupie eksperymentalnej wykonano 12 zabiegów zewnętrznej neurostymulacji magnetycznej (ExMI). W obu grupach w ocenie początkowej i końcowej wykonano: ocenę poziomu koncentracji iryzyny oraz stopień nasilenia nietrzymania moczu przy użyciu The Revised Urinary Incontinence Scale (RUIS).

Wyniki: Po terapii w grupie eksperymentalnej wykazano istotny statystycznie wzrost koncentracji iryzyny oraz istotne statystycznie zmniejszenie stopnia nasilenia nietrzymania moczu. Nie wykazano istotnej statystycznie korelacji między poziomem koncentracji iryzyny i stopniem nasilenia nietrzymania moczu.

Wnioski: Istnieje potrzeba dalszych badań parametrów biochemicznych w ocenie dysfunkcji mięśni dna miednicy

Słowa kluczowe: wysiłkowe nietrzymanie moczu, zewnętrzna elektrostymulacja magnetyczna, iryzyna

Abstract

Introduction: In Poland, urinary incontinence (UI) is the ninth in frequency of reported health problem, which occurs in 15.4% of women over 60 years of age (data of the Central Statistical Office of 2016). The search for optimal treatment methods for this disease and objective methods for assessing the effectiveness of therapy is a challenge for an interdisciplinary team of specialists.

The aim: To examine the effect of Extracorporeal Magnetic Innervation (ExMI) on the Irisin concentration in women with stress urinary incontinence.

Materials and methods: A total of 52 women were included in the analysis: 28 participants were allocated to the experimental group (EG) and 24 to the control group (CG). EG patients completed ExMI therapy, whereas no therapeutic intervention was applied to the CG. Irisin concentration, severity of urinary incontinence (RUIS) were measured in all women at the initial and final assessments.

Results: By comparing the initial and final assessment results we have been able to demonstrate a statistically significant differences in the measured variables in the EG. No statistically significant differences in the measured variables were reported for the CG at the initial and final assessments. No correlation was observed between the Irisin concentration results and severity of urinary incontinence in the EG at the final assessment.

Conclusions: There is a need for further studies of biochemical parameters in the assessment of pelvic floor muscle dysfunction.

Key words: stress urinary incontinence, extracorporeal magnetic innervation, Irisin

Wiad Lek 2019, 72, 3, 368-373

WSTĘP

W Polsce nietrzymanie moczu (NTM) to dziewiąty co do częstości zgłaszany problem zdrowotny występujący u 15,4% kobiet powyżej 60. roku życia (dane Głównego Urzędu statystycznego z 2016 roku) [1]. Według WHO choroba, która dotyczy minimum 5% społeczeństwa nabywa status choroby społecznej [2]. Dane te jednoznacznie pokazują, że poszukiwanie optymalnych metod leczenia tego schorzenia oraz obiektywnych metod oceny skuteczności terapii stanowi wyzwanie dla interdyscyplinarnego zespołu specjalistów.

Etiopatogeneza nietrzymania moczu była przedmiotem badań wielu autorów. Według teorii integralnej przyczyną wysiłkowego nietrzymania moczu jest ubytek kolagenu i elastyny w ścianie pochwy lub/i niewydolność anatomicznych struktur otaczających pochwę, jak również związanych nią mięśni, więzadeł i tkanki łącznej dna miednicy [3]. Badania wykazały również, że w mechanizmie trzymania moczu rolę odgrywa także mięsień dźwigacz odbytu. Przy wysiłku dochodzi do odruchowego skurczu okołocewkowych włókien tego mięśnia. Badania histopatologiczne przyśrodkowych pasm mięśnia dźwigacza odbytu wykazały, że zawierają one dwa typy włókien: włókna typu I (wolnokurczliwe) i włókna typu II (szybkokurczliwe). Przy wzroście ciśnień śródbrzusznych do zabezpieczenia cewki moczowej przed wyciekiem moczu wymagany jest udział włókien szybkokurczliwych [4]. Natomiast status biochemiczny tego mięśnia ulega zmianom, powodując wzrost liczby włókien wolnokurczliwych i jednocześnie zanik włókien szybkokurczliwych (niezbędnych do amortyzacji wzrostu ciśnień środbrzusznych). Pozwoliło to na wysunięcie teorii, że podstawowym mechanizmem powstawania wysiłkowego nietrzymania moczu (SUI − stress urinary incontinence) u kobiet jest właśnie zanik lub upośledzenie funkcji włókien typu II dźwigacza odbytu [5]. Przemiana włókien mięśniowych typu II w typ I jest korzystnym, fizjologicznym mechanizmem adaptacji do wysiłku w innych mięśniach szkieletowych, jednakże gdy mechanizm ten występuje w otoczeniu cewki moczowej wywołuje efekt negatywny w postaci SUI. Wysiłkowe nietrzymanie moczu u kobiet związane jest również z niewydolnością aparatu więzadłowego podtrzymującego cewkę moczową (koncepcja „hamaka”) i/lub zwiotczeniem zwieracza cewki moczowej, które jest następstwem zmian w układzie mięśniowo-powięziowym dna miednicy [6, 7]. Wzmocnienie tego układu stanowi cel nadrzędny w terapii wysiłkowego nietrzymania moczu. Cel ten można osiągnąć za pomocą metod fizjoterapeutycznych, takich jak: ćwiczenia mięśni dna miednicy, elektrostymulację, biofeedback i zewnętrzną neurostymulację magnetyczną (ExMI − Extracorporeal Magnetic Innervation). ExMI jest to metoda wygodna, nieinwazyjna i bezbolesna. Pacjent siada w ubraniu na specjalnie skonstruowanym fotelu zabiegowym. W siedzisku fotela umieszczona jest głowica terapeutyczna, która wytwarza pole magnetyczne o wysokich wartościach indukcji elektromagnetycznej (2Tesle) oraz częstotliwość 10−50 Hz. Pole magnetyczne działa na włókna ruchowe nerwów sromowych i trzewnych. Aktywacja pompy sodowo-potasowej i depolaryzacji neuronów ruchowych powodują torowanie impulsów w płytkach nerwowo-mięśniowych, które wyzwalają skurcz mięśni w unerwionym obszarze [8, 9]. Mięśnie jako organ endokrynny podczas aktywności fizycznej wydzielają lokalne hormony tkankowe − miokininy, których aktywność wpływa na komunikację między tkankami i metabolizm organizmu. Jedna z tych miokinin – iryzyna (Ir), opisana po raz pierwszy w 2012 roku przez Boström i wsp. [10] jest fragmentem błony typu I zawierającej białko 5 domeny fibronektyny typu III (FNDC5 − fibronectin type III domain-containing protein 5). Ir jest wydzielana z mięśni szkieletowych w odpowiedzi na wysiłek fizyczny i indukuje brązowienie białej tkanki tłuszczowej oraz przemianę zmagazynowanej w mięśniach energii w energię cieplną, co w rezultacie powoduje zwiększone zużycie tlenu i większą dostawę energii [10−13].

CEL BADAŃ

Celem badań była ocena koncentracji iryzyny u kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu po zastosowaniu zewnętrznej neurostymulacji magnetycznej (ExMI).

MATERIAŁY I METODY

Projekt badania

W okresie od marca do maja 2017, 71 kobiet z nietrzymaniem moczu zostało zakwalifikowanych do randomizowanych badań klinicznych z grupą kontrolną. Podziału na grupy dokonano za pomocą prostego, losowego wybierania kopert, które zawierały numer przydziału do grupy z wygenerowanej komputerowo tabeli liczb losowych. Na pierwszym etapie 16 kobiet zostało wykluczonych (14 z nich nie spełniało kryteriów włączenia, a 2 odmówiły uczestnictwa). Następnie 55 kobiet zostało losowo przydzielonych do grupy eksperymentalnej (GE) i grupy kontrolnej (GK). Łącznie 3 uczestniczki nie skończyły badania: 2 kobiety wycofały się w trakcie 4-tygodniowej interwencji z GE, a 1 kobieta z GK nie pojawiła się na badaniach końcowych. W związku z tym 52 kobiety ukończyły badanie (GE n=28; GK n=24). W celu zwiększenia jakości raportowania wykorzystano Consolidated Standards of Reporting Trials (CONSORT) (Ryc. 1) [14].

U wszystkich kobiet przed terapią przeprowadzono wywiad dotyczący okoliczności, w których dochodzi do gubienia moczu, występowania schorzeń współistniejących oraz wykluczono przeciwwskazania do terapii. Rodzaj nietrzymania moczu został potwierdzony za pomocą diagnozy lekarskiej oraz dodatkowo za pomocą The Questionnaire for Urinary Incontinence Diagnosis (QUID). QUID jest 6-punktowym kwestionariuszem dotyczącym objawów nietrzymania moczu, który został opracowany w celu zdiagnozowania rodzaju nietrzymania moczu. QUID ma akceptowalne cechy psychometryczne i jest powszechnie stosowany w badaniach klinicznych [15].

Kryteria włączenia do badań stanowiły: wiek 60 lat i powyżej, zdiagnozowane wysiłkowe nietrzymanie moczu oraz wykluczenie przeciwwskazań do terapii (utrudniony kontakt z pacjentem, czynny proces nowotworowy; gorączka; ostre stany zapalne; świeże złamania w obrębie miednicy; przebyte zabiegi chirurgiczne w obrębie miednicy; zaburzenie czucia w obrębie miednicy; guzy i mięśniaki macicy; obniżenie macicy 3. stopnia; hemoroidy; infekcje dróg moczowych lub rodnych; poważne osłabienie i/lub wada zwieracza cewki moczowej; zakrzepica żył głębokich; ostre infekcje; arytmia serca; rozrusznik serca; choroby neurologiczne). Natomiast kryteria wykluczenia z badań stanowiły: wiek poniżej 60 lat, zdiagnozowane naglące i mieszane nietrzymanie moczu; odbyte w ostatnich trzech miesiącach interwencje terapeutyczne w leczeniu nietrzymania moczu (ćwiczenia mięśni dna miednicy, magnetoterapia, elektrostymulacja, biofeedback) oraz występowanie wyżej wymienionych przeciwskazań.

Metody obiektywizacji efektów terapii

U wszystkich kobiet przed terapią oraz bezpośrednio po jej zakończeniu dokonano:

1. Oceny stopnia nasilenia nietrzymania moczu, przy użyciu The Revised Urinary Incontinence Scale (RUIS). RUIS to walidowana, pięciostopniowa skala, którą można wykorzystać do oceny stopnia nasilenia nietrzymania moczu i monitorowania wyników leczenia. Wynik 0−3 – brak nietrzymania moczu; 4−8 − łagodne nietrzymanie moczu; 9−12 − umiarkowane nietrzymanie moczu, a wynik 13 lub powyżej − ciężkie nietrzymanie moczu [16].

2. Oceny poziomu koncentracji iryzyny.

Od każdej uczestniczki pobrano 6 ml krwi na czczo w probówkach z lekiem przeciwzakrzepowym EDTA. Wykorzystany zestaw to test immunoenzymatyczny (ELISA) BIOVENDOR IRISIN ELISA nr kat.: RAG018R, Brno, Republika Czeska. Wykorzystany test jest testem kompetycyjnym, w którym oczyszczony antygen rywalizuje z antygenem w badanej próbce o wiązanie z przeciwciałem, które zostało unieruchomione w dołku płytki. Zestaw służy do ilościowego oznaczania iryzyny w ludzkim osoczu. Przeciwciało poliklonalne rozpoznające natywną iryzynę reaguje z szeregiem wcześniej określonych standardowych białek rekombinowanej iryzyny lub próbek w konkurencji na płytce powleczonej iryzyną. Następnie przeprowadza się reakcję barwną z substratem (TMB), w wyniku której powstaje niebieskie zabarwienie. Reakcję zatrzymuje się poprzez dodanie kwaśnego roztworu, w konsekwencji czego następuje zmiana barwy z niebieskiej na żółtą. Absorbancję zmierzono przy 450 nm w czytniku ELISA. Wygenerowano krzywą standardową, wykreślając średnią absorbancję otrzymaną dla każdego standardowego stężenia w stosunku do odpowiedniego stężenia iryzyny (μg/ml). Obliczanie stężeń próbek iryzyny przeprowadzono przez interpolację wzoru krzywej regresji 4-parametrowego równania logistycznego.

Metoda terapeutyczna

Pacjentki z GE poddane były terapii przez 4 tygodnie, z 3 sesjami w tygodniu po 15 minut. W terapii wykorzystano urządzenie NeoControl (Neotonus Inc., Marietta, GA, USA). Zastosowano następujące parametry pola elektromagnetycznego: 2.0 Tesla; 50 Hz, “on” – 8 s, “of ” – 4 s; intensywność od 20% do 100%. Intensywność stymulacji elektromagnetycznej była dostosowywana do maksymalnej wartości tolerowanej przez pacjentkę. W grupie kontrolnej nie prowadzono żadnej interwencji terapeutycznej.

Analiza statystyczna

Analizę statystyczną zebranego materiału przeprowadzono w programie Statistica 10.0 firmy StatSoft. Do analizy zmiennych posłużono się zarówno testami parametrycznymi, jak i testami nieparametrycznymi. Wybór testu parametrycznego uwarunkowany był spełnieniem podstawowych jego założeń, tj. zgodności rozkładów badanych zmiennych z rozkładem normalnym, które zweryfikowano testem Shapiro-Wilka. Do oceny zmienności wewnątrzgrupowej w dwóch populacjach posłużono się testem t-Studenta dla zmiennych zależnych. Do oceny różnic między dwiema grupami posłużono się testem t-Studenta dla zmiennych niezależnych. Korelację między badanymi zmiennymi przeprowadzono przy użyciu współczynnika korelacji rang Spearmana. Za poziom istotności statystycznej przyjęto p<0,05.

WYNIKI

W tabeli I przedstawiono statystyki opisowe i wyniki testu t-Studenta dla wszystkich badanych zmiennych w ocenie początkowej w GE i GK.

Porównując wartość p testu t-Studenta z poziomem istotności α =0,05 wykazano brak istotnych statystycznie różnic między wynikami GE i GK w ocenie początkowej. Świadczy to o jednorodności badanych grup.

W tabeli II przedstawiono statystyki opisowe i wyniki testu t-Studenta dla porównania wyników wszystkich badanych zmiennych w ocenie początkowej i końcowej w GE i GK

Porównując wartość p testu t-Studenta z poziomem istotności α =0,05 wykazano istotne statystycznie różnice we wszystkich badanych zmiennych w GE, natomiast nie wykazano istotnych statystycznie różnic we wszystkich badanych zmiennych w GK.W GE wykazano istotne statystycznie zwiększenie poziomu koncentracji iryzyny i zmniejszenie stopnia nasilenia moczu.

W tabeli III przedstawiono statystyki opisowe i wyniki testu t-Studenta dla wszystkich badanych zmiennych w ocenie końcowej w GE i GK.

Porównując wartość p testu t-Studenta z poziomem istotności α =0,05 wykazano istotne statystycznie różnice w wynikach koncentracji iryzyny oraz nie wykazano istotnych statystycznie różnic w wynikach stopnia nasilenia nietrzymania moczu między GE i GK w ocenie końcowej.

Na ostatnim etapie badań w GE dokonano korelacji między wynikami koncentracji iryzyny i stopnia nasilenia nietrzymania moczu (RUIS) w ocenie końcowej. Nie wykazano korelacji istotnych statystycznie (r= – 0.007).

DYSKUSJA

Opublikowane przez Bostrom i wsp. w 2012 roku badania [10] rozpoczęły dyskusję nad czynnikami, które mają wpływ na ekspresję iryzyny. Dostępne badania pokazują, że do czynników tych należą: wiek [17, 18], rodzaj aktywności fizycznej i poziom wytrenowania [19−22], masa ciała [23, 24], jak również choroby wspólistniejące [25−28] Zgodnie z naszą wiedzą niniejsze badanie jest pierwszym, w którym oceniano ekspresję tej miokininy podczas aktywności mięśni dna miednicy. Wyniki pokazały istotny statystycznie wzrost koncentracji Ir po zastosowniu zewnętrznej neurostymulacji magnetycznej w grupie starszych kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu. Wykazano również zmniejszenie stopnia nietrzymania moczu ocenianego za pomocą The Revised Urinary Incontinence Scale. Korelacja wyników koncentracji Ir i stopnia nasilenia nietrzymania moczu w grupie eksperymentalnej w ocenie końcowej nie wykazała wyników istotnych statystycznie, jednak warto zwrócić uwagę na ujemny kierunek korelacji – wyższy stopień nietrzymania moczu wiązał się z niższym poziomem koncentracji iryzyny. Nasze badanie traktujemy jako badanie pilotażowe i planujemy jego kontynuację z uwzględnieniem dodatkowych zmiennych (parametry antropometryczne, choroby współistniejące). Przeprowadzone analizy są próbą odpowiedzi na pytanie, czy poziom koncentracji miokinin może stanowić marker wskazujący na dysfunkcję mięśni dna miednicy oraz być przydatny w obiektywizacji efektów terapii. We wcześniejszych badaniach podjęliśmy próbę oceny koncentracji miostatyny, uzyskując jej istotny spadek po zastosowaniu zarówno zewnętrznej neurostymulacji magnetycznej (ExMI) [29], jak i ćwiczeń mięśni dna miednicy (PFMT − pelvic floor musckle training) [30].

WNIOSKI

1. Wyniki przeprowadzonych badań wykazały istotny statystycznie wzrost koncentracji iryzyny i zmniejszenie stopnia nietrzymania moczu po zastosowaniu zewnętrznej neurostymulacji magnetycznej.

2. Istnieje potrzeba dalszych badań parametrów biochemicznych w ocenie dysfunkcji mięśni dna miednicy.

Piśmiennictwo

1. Ludność w wieku 60 lat i więcej (struktura według płci i wieku, trwanie życia, umieralność, prognoza). Raport GUS, 19.02.2016; https://stat.gov.pl/fi les/gfx/ portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5468/24/1/1/ludnosc_w_wieku_60._ struktura_demografi czna_i_zdrowie.pdf [dostęp: 15.01.2019]

2. Adamczuk J, Kraczkowski JJ, Robak JM, Żurawska vel Dziurawiec K. Czy nietrzymanie moczu to choroba cywilizacyjna? Probl Hig Epidemiol. 2011;92(3):382–386.

3. Petros PE, Ulmsten U. An integral theory of female urinary incontinence. Experimental and clinical considerations. Acta Obstet Gynecol Scand Suppl 1990; 153:7-31.

4. Constantinou CE. Resting and stress urethral pressures as a clinical guide to the mechanism of continence. Clin Obstet Gynecol 1985;12(2):343-356.

5. Jóźwik M. Nowe koncepcje patogenezy nietrzymania moczu u kobiet. Praca habilitacyjna. AM Białystok 1999.

6. Petros P, Woodman P. The Integral Theory of continence. Int Urogynecol J. 2008; 19(1):35-40.

7. Jóźwik M, Jóźwik M, Adamkiewicz M, Szymanowski P, Jóźwik M. Budowa i czynności dna miednicy u kobiet – uaktualniony przegląd z podkreśleniem wpływu porodu drogami natury. Develop Per Med. 2013;17(1):18-30.

8. Galloway NT, El-Galley RE, Sand PK, Appell RA, Russell HW, Carlan SJ. Extracorporeal magnetic innervation therapy for stress urinary incontinence. Urology. 1999;53:1108-1111.

9. Galloway NT, El-Galley RE, Sand PK, Appell RA, Russell HW, Carlin SJ. Update on extracorporeal magnetic innervation (EXMI) therapy for stress urinary incontinence. Urology. 2000;56:82-86.

10. Boström P, Wu J, Jedrychowski MP et al. A PGC1-alpha-dependent myokine that drives brown-fat-like development of white fat and thermogenesis. Nature. 2012;481:463-468.

11. Jedrychowski MP, Wrann CD, Paulo JA et al. Detection and Quantitation of Circulating Human Irisin by Tandem Mass Spectrometry. Cell Metab. 2015;22(4):734-740.

12. McMillan AC, White MD. Induction of thermogenesis in brown and beige adipose tissues: molecular markers, mild cold exposure and novel therapies. Curr Opin Endocrinol Diabetes Obes. 2015;22(5):347-352.

13. Erickson HP. Irisin and FNDC5 in retrospect: An exercise hormone or a transmembrane receptor? Adipocyte 2013;2(4):289-293.

14. Diallo S, Cour F, Josephson A et al. Evaluating single-incision slings in female stress urinary incontinence: the usefulness of the CONSORT statement criteria. Urology. 2012;80:535-541.

15. Bradley CS, Rahn DD, Nygaard IE et al. The questionnaire for urinary incontinence diagnosis (QUID): validity and responsiveness to change in women undergoing non-surgical therapies for treatment of stress predominant urinary incontinence. Neurourol Urodyn. 2010;29(5):727-734.

16. Sansoni J, Hawthorne G, Marosszeky N, Owen E, Marosszeky N. The Technical Manual for the Revised Incontinence and Patient Satisfaction Tools. Centre for Health Service Development, University of Wollongong, 2011.

17. Daskalopoulou SS, Cooke AB, Gomez YH et al. Plasma irisin levels progressively increase in response to increasing exercise workloads in young, healthy, active subjects. Eur J Endocrinol. 2014;171:343-352.

18. Miyamoto-Mikami E, Sato K, Kurihara T. Endurance Training-Induced Increase in Circulating Irisin Levels Is Associated with Reduction of Abdominal Visceral Fat in Middle-Aged and Older Adults. PLoS ONE 2015;10(3):e0120354.

19. Huh JY, Mougios V, Skraparlis A, Kabasakalis A, Mantzoros CS. Irisin in response to acute and chronic whole-body vibration exercise in humans. Metabolism 2014;63:918-921.

20. Kraemer RR, Shockett P, Webb ND, Shah U, Castracane VD. A transient elevated irisin blood concentration in response to prolonged, moderate aerobic exercise in young men and women. Send to Horm Metab Res. 2014 ;46(2):150-154.

21. Loffler D, Muller U, Scheuermann K et al. Serum irisin levels are regulated by acute strenuous exercise. J Clin Endocrinol Metab. 2015;100:1289-1299.

22. Tsuchiya Y, Ando D, Takamatsu K, Goto K. Resistance exercise induces a greater irisin response than endurance exercise. Metabolism. 2015;64:1042-1050.

23. Stengel A, Hofmann T, Goebel-Stengel M, Elbelt U, Kobelt P, Klapp BF. Circulating levels of irisin in patients with anorexia nervosa and different stages of obesity-correlation with body mass index. Peptides. 2013; 39:125-130.

24. Pardo M, Crujeiras AB, Amil M et al. Association of irisin with fat mass, resting energy expenditure, and daily activity in conditions of extreme body mass index. Int J Endocrinol. 2014;2014:857270.

25. Moraes C, Leal VO, Marinho SM et al. Resistance exercise training does not affect plasma irisin levels of hemodialysis patients. Horm Metab Res. 2013;45:900-904.

26. Rana KS, Pararasa C, Afzal I et al. Plasma irisin is elevated in type 2 diabetes and is associated with increased E-selectin levels. Cardiovasc Diabetolog. 2017;16:147.

27. Sesti G, Andreozzi F, Fiorentino TV et al: High circulating irisin levels are associated with insulin resistance and vascular atherosclerosis in a cohort of nondiabetic adult subjects. Acta Diabetol. 2014;51(5):705-713.

28. Wen MS, Wang CY, Lin SL, Hung KC. Decrease in irisin in patients with chronic kidney disease. PLoS One. 2013;8(5):e64025.

29. Weber-Rajek M, Radzimińska A, Strączyńska A et al. A Randomized-Controlled Trial Pilot Study Examining the Effect of Extracorporeal Magnetic Innervation (ExMI) in the Treatment of Stress Urinary Incontinence in Women. Clin Interv Aging. 2018;13:2473-2480.

30. Radzimińska A, Weber-Rajek M, Strączyńska A et al. The Impact of Pelvic Floor Muscle Training on the Myostatin Level and Severity of Urinary Incontinence in Elderly Women with Stress Urinary Incontinence – a Pilot Study. Clin Interv Aging. 2018;13:1893-1898.

Konflikt interesów

Autorze deklarują brak konfliktu interesów.

Autor korespondujący

Magdalena Weber-Rajek

Katedra Fizjoterapii

Wydział Nauk o Zdrowiu

Collegium Medicum w Bydgoszczy,

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

ul. Techników 3, 85-801 Bydgoszcz, Polska

e-mail: magdawr69@gmail.com

Nadesłano: 20.01.2019

Zaakceptowano: 25.02.2019

Ryc. 1. Schemat badania.

Tabela I. Analiza porównawcza wszystkich badanych zmiennych w ocenie początkowej między GB I GK.

Zmienna

Statystyka

GE
(n=28)

GK
(n=24)

p value

Koncentracja Iryzyny

x

8,73

6,26

0,052

( μg/ml )

SD

1,76

2,05

RUIS

x

9,64

7,79

0,051

(punkty)

SD

4,09

2,10

n – liczba obserwacji; x − średnia; SD – odchylenie standardowe, p value – poziom istotności

Tabela II. Analiza porównawcza wszystkich badanych zmiennych w ocenie początkowej i końcowej w GE i GK.

Zmienna

Statystyka

GE (n=28)

p value

GK (n=24)

p value

Ocena początkowa

Ocena końcowa

Ocena początkowa

Ocena końcowa

Koncentracja Iryzyny

x

8,73

10,67

0,000*

6,26

6,66

0,063

( μg/ml

SD

1,76

2,29

2,05

2,28

RUIS

x

9,64

7,53

0,001*

7,79

8,35

0,234

(punkty)

SD

4,09

3,56

2,10

2,71

n – liczba obserwacji; x – średnia; SD – odchylenie standardowe, p value – poziom istotności; *wyniki istotne statystycznie

Tabela III. Analiza porównawcza wszystkich badanych zmiennych w ocenie końcowej między GB i GK

Zmienna

Statystyka

GE
(n=28)

GK
(n=24)

p value

Koncentracja Iryzyny

x

10,67

6,66

0,000*

( μg/ml)

SD

2,29

2,28

RUIS

x

7,53

8,35

0,350

(punkty)

SD

3,56

2,71

n – liczba obserwacji; x − średnia; SD – odchylenie standardowe, p value – poziom istotności; *wyniki istotne statystycznie